Wat doen beeldschermmedia met kinderhersenen? (0-6 jaar)

Wat je kind meemaakt in de eerste levensjaren heeft invloed op de rest van zijn of haar leven. In de eerste twee jaar gebeurt enorm veel: hersens worden wel drie keer zo groot! Door ervaringen worden sommige hersenverbindingen sterker of juist zwakker. Verbindingen die niet veel gebruikt worden, worden zwak of verdwijnen zelfs. Dat heeft gevolgen voor de rest van je leven.

Denk aan het leren van taal. Bij de geboorte zijn hersens ingesteld op het horen van alle klanken. Maar al snel leert een kind welke klanken belangrijk zijn in de talen die tegen hem gesproken worden. Die klanken gaat het ook nadoen. Op den duur kan een kind de klanken die niet voorkomen in zijn moedertaal niet eens meer horen, laat staan zelf maken. Denk aan Chinezen die moeite hebben met het horen en uitspreken van de letter r. Dat is niet aangeboren, maar aangeleerd.

Risico van beeldschermen voor kinderhersens: overprikkeling

In het algemeen geldt: hoe rijker de omgeving is, hoe meer een kind leert. Kinderen worden dus slimmer in omgevingen waarin ze veel gestimuleerd worden. Te weinig stimulering is niet goed, maar te veel ook niet. En dat laatste is een risico bij mediagebruik. De prikkels van media kunnen veel heftiger zijn dan in het gewone leven: sneller, harder en langduriger, maar ook gewelddadiger of meer beangstigend. Dat kan schadelijk zijn voor jonge kinderen.

Beeldschermen onder de 2 jaar

Onder de 2 jaar zijn media niet leerzaam voor kinderen: het is eigenlijk zonde van de tijd, want hun hersens hebben andere ervaringen veel harder nodig om te kunnen groeien. Ze kunnen nog helemaal geen verhaallijn volgen, dus ze hebben er niets aan.  En het kan ook nog eens schadelijk zijn. Niet doen dus, is het advies van kinderartsen wereldwijd.

Beeldschermen onder de 4 jaar

Vanaf twee jaar is het heel verleidelijk om kinderen voor de tv te zetten om zelf even iets te kunnen doen. Maar je peuter leert dan niet zo goed om zichzelf te vermaken. En juist die tijd dat ze even zelf moeten spelen, is goed voor hun creatieve ontwikkeling: ze leren problemen oplossen en gaan vanzelf hun omgeving verkennen. Het is wel leuk en gezellig om samen met je kind naar peuter-tv te kijken of met een app te spelen. Vanaf twee jaar kan je kind ook simpele verhaaltjes begrijpen. Maar doe het altijd samen en niet te lang.

Beeldschermen vanaf 4 jaar

Voor kinderen vanaf vier jaar zijn er leuke tv-programma’s en apps die gemaakt zijn voor deze leeftijdsgroep. Het zijn media waarvan kinderen ook echt iets leren, zoals kleuren, vormen, letters en cijfers.

Tips

  1. Laat jij je peuter soms een kwartiertje voor de tv of alleen met een tablet omdat jij onder de douche wilt? Dan is dat natuurlijk niet het probleem. Maar er zijn peuters die al twee uur per dag met een beeldscherm bezig zijn. Dat is niet de bedoeling. Doe media met je peuter altijd samen en als dat niet kan: dan geen beeldscherm. Dat is veel beter voor de hersens.
  2. Betrek je peuter in wat je aan het doen bent. Als je bezig bent is het beter om je peuter bij jou in de buurt te laten dan hem alleen voor een beeldscherm te zetten. Je kun dan praten over wat je aan het doen bent. Je kunt ook zingen of rijmen. Of geef je peuter iets om mee te spelen zoals lepels of theedoeken.
  3. Als je peuter wakker is en zelf aan het spelen is, kun je beter niet zelf naar de tv kijken. Het beeld en geluid op de achtergrond leidt kinderen af van hun eigen spel en dat remt hun fantasie en creativiteit.

Meer weten de invloed van beeldschermen

  • Op Opvoeden.nl vind je nog meer informatie over de mediaopvoeding van jonge kinderen. De informatie is per leeftijdscategorie ingedeeld; voor baby’s, peuters, basisschoolkinderen en pubers. Zie bijvoorbeeld deze pagina over geschikte media voor je kind op Opvoeden.nl.
  • Benieuwd naar andere artikelen zoals deze? Bekijk hier het overzicht.
  • Heb je nog vragen? Stel ze via Mediaopvoeding.nl of via de Facebookpagina Facebook.com/mediaopvoeding.

Hoe kun je je kind verstandig om laten gaan met gamen, internetten, lezen en tv-kijken? Met het project Conversatiestarters willen we ouders en opvoeders laten nadenken over de rol van media in hun gezin, hun mediaopvoeding en hen stimuleren hierover in gesprek te gaan. Met hun partner, familie, vrienden en andere ouders op opvang of school. Meer over dit project lees je op Stichtingopvoeden.nl.

Benieuwd wat experts adviseren?

×
Waar ben je?