Alles wat je moet weten over media en seks (10 - 16 jaar)

Voor tieners is het leuk en spannend om online contact te hebben met vreemde jongens en meisjes van hun eigen leeftijd. Maar ze experimenteren ook door prikkelende chatgesprekken te voeren met mensen die ze wel kennen. Het is een tijd van nieuwe gevoelens. Ze ontdekken wat zij zelf fijn vinden, wat de ander fijn vindt en waar de grenzen liggen.

Online seks is overal

Kinderen zijn gemiddeld 10 jaar als ze voor de eerste keer online porno zien. Ook zijn er apps waar ze onmiddellijk met seksuele gesprekken (chats) en beelden in aanraking komen. Zo is er een populaire vlogger die kinderen naar de videochatsite Omegle ‘lokt’ om hem daar te vinden. Hij gaat dan met de kinderen in gesprek, neemt dat op, en verwerkt dat weer in zijn vlogs. Kinderen vinden dat leuk, maar zien ondertussen op Omegle allemaal naakte mensen (volwassenen) voorbij komen. Dit zijn mensen die meer willen dan alleen een leuk gesprek. De ene tiener kan daar beter mee omgaan dan de andere.

Wegklikken kan niet altijd

Ga er vanuit dat jouw kind online al van alles gezien heeft. Soms gewild, soms ongewild. Vaak weten kinderen al goed waar ze wel of niet aan toe zijn. Als ze het niet willen zien, klikken ze de pornoplaatjes wel weg. Bij seksueel getint contact met leeftijdgenoten via WhatsApp is dat anders: dat klik je niet zomaar weg.

Praten over online seks heeft drie doelen:

Het is belangrijk om je als ouders bewust te zijn dat er online van alles gebeurt. Zorg dat je er rustig over praat met je kinderen nog voordat er eventueel problemen ontstaan. Zo’n gesprek heeft drie doelen.

1. Een gezond beeld van seks ontwikkelen

Je wilt dat je tiener een gezond beeld van seks ontwikkelt en daar later plezier aan beleeft. Dat houdt in dat je moet vertellen wat porno is: een toneelstukje dat wordt opgevoerd om de kijkers op te winden. Het heeft dan ook niet zoveel te maken met hoe echte seks eruit ziet. Het is vaak ‘fake’, of in het echt gewoon pijnlijk. Het is seks voor de camera. Wat vrouwen en mannen fijn vinden als ze zelf vrijen, is vaak heel anders dan wat je in porno ziet. Porno is dus geen voorlichting of instructie, zoals tieners vaak denken. Het is belangrijk om dat één keer te vertellen.

Online seks is ‘normaal’ voor jongeren

Aan de andere kant: als kinderen onderling via hun mobiel experimenteren met flirten en het sturen van sexy foto’s bijvoorbeeld, is daar niets mis mee. Deskundigen vinden het bij de normale seksuele ontwikkeling horen als jongeren dit doen (wat niet wil zeggen dat iedereen het moet doen om ‘normaal’ te zijn). Samen seksen via webcam, Snapchat, Facetime, Skype etc. hoort bij de manier waarop je in deze tijd je seksuele grenzen verkent. Het kan heel fijn zijn, als het maar veilig gebeurt. Zolang er geen machtsmisbruik of chantage bij te pas komt en zolang de beelden niet verder verspreid worden, is het veilig.

2. Grenzen leren stellen en bewaken

Je wilt dat je tiener leert om voor zichzelf grenzen te stellen en die te bewaken. Dat kan alleen als je puber er al eens over nagedacht heeft, voordat een moeilijke situatie zich voordoet. Vragen als ‘Wat zou jij doen als..?’ helpen daarbij. Bijvoorbeeld: Wat zou jij doen als je naaktfoto’s (sexting) via WhatsApp krijgt van een andere tiener? Zou het verschil maken of je die persoon kent of niet? Maar ook: Wat zou jij doen als iemand op wie je verliefd bent, vraagt of je een naaktfoto wil sturen?

Loverboys en groomers

Je kunt ook praten over de verleidingstrucs van loverboys en digitale kinderlokkers (groomers). Het contact met een loverboy of groomer is in het begin leuk en onschuldig. Ze geven je het gevoel dat ze je begrijpen en dat je ze alles kunt vertellen. Dat doe je ook. Het voelt als een goede vriend die je nooit meer kwijt wilt. Maar dan wordt het contact opeens dwingender. Je hebt het gevoel dat je niet kunt weigeren, je wilt hem niet teleurstellen of boos maken. En in sommige gevallen dreigt hij geheimen of naaktfoto's openbaar te maken en heb je het gevoel dat je niet meer terug kunt.

Vraag bijvoorbeeld: Stel dat je daarmee te maken krijgt, wie zou jij in vertrouwen durven te nemen? Hoe zou je weten dat er iets niet klopt? Of: Wat zou jij doen als iemand anders jou probeert te versieren terwijl je vermoedt dat die persoon ouder is dan jij? Of: Wat zou je doen als een vriend jou vertelt dat hij gechanteerd wordt door iemand online?

Anderen geen pijn doen

Maak je tiener bewust van de gevoelens van anderen: doe anderen geen pijn. Probeer je in de ander te verplaatsen. Online doe je snel iets waar je spijt van kunt krijgen, zonder dat je de schade kunt herstellen. Vertel je kind dus dat het zelf ook geen naaktfoto’s van anderen moet doorsturen.

Vraag bijvoorbeeld eens: Wat zou jij doen als iemand anders jou probeert te versieren terwijl je vermoedt dat die persoon ouder is dan jij? Of: Wat zou je doen als een vriend jou vertelt dat hij gechanteerd wordt door iemand online?

3. Hulp vragen als het nodig is

Als je puber in de problemen komt door iets wat er online gebeurd is, moet het wel weten waar goede hulp te vinden is. Leg uit dat je kind altijd bij jou terecht kan. Maar dat je je ook kunt voorstellen dat er momenten zijn dat dat lastig is. Vraag waar je kind dan hulp zou halen. Is er iemand op school die je kind vertrouwt? Weet het waar het online hulp kan vinden? Vertel wat veilige plekken zijn voor hulp bij misbruik of andere problemen. Ze staan hieronder.

Waar kunnen jongeren zelf (anoniem) om hulp vragen?

  1. Sense. Met vragen over of problemen met seks kunnen jongeren bellen naar Sense.info: 0900 - 402 4020.
  2. HelpWanted. Voor hulp bij naaktfoto’s online (sexting), het melden van kinderporno of andere vormen van misbruik, kunnen ze naar Helpwanted.nl.
  3. Meldknop.nl. Op Meldknop.nl vind je directe toegang tot hulp en informatie over pesten, oplichting en andere vervelende situaties waar je online in terecht kunt komen.
  4. Kindertelefoon. Kinderen én tieners tot 18 jaar kunnen tot slot ook anoniem bellen met de Kindertelefoon of chatten op Kindertelefoon.nl. Of het nu gaat om pesten, problemen thuis, ruzie met vrienden of onzekerheid over je lichaam, je vindt een luisterend oor bij de Kindertelefoon.

Kijk- en leestips

Op Youtube.nl staan verschillende filmpjes die handig en informatief kunnen zijn:

  1. Sexting: deze drie filmpjes zijn speciaal voor ouders gemaakt.
  2. Media en seks: deze afspeellijst bevat diverse informatieve filmpjes.
  3. De film ‘Trust’: deze film kun je samen met je dochter bekijken en bespreken. Het gaat over een meisje van 14 jaar die denkt met een leuke jongen van 16 te chatten. Maar ‘Charlie’ blijkt in werkelijkheid toch een stuk ouder. Ook te zien via Netflix.

Op Mijnkindonline.nl staat handig leesmateriaal om eens te bekijken:

  1. 25 manieren om aan je kind te vragen: ‘Sexting, wat vind jij daar nou van?’
  2. Grooming en Sexting: Twee boeken die kinderen kunnen lezen, waarna je het gesprek kunt voeren.

Meer weten?

  • Op Opvoeden.nl vind je meer informatie over internet en seks.
  • Sense.info is een goede voorlichtingssite voor tieners. Op deze site vind je ook informatie over seks en internet en goede tips voor veilige online seks.
  • Ook Uwkindenseks.nl is een handige site voor ouders over hun kind en seks.
  • In de blog op Bureaujeugdenmedia.nl lees je onder anderew wat het verschil is tussen sexting en shame sexting. Sexting is wat tieners onderling doen en dat hoeft geen probleem te zijn. Maar iedereen zou moeten weten dat je dit soort beelden nooit moet doorsturen.
  • Op Ouders.nl lees je hoe grooming (digitaal kinderlokken) in z’n werk gaat.
  • Maak je je zorgen over een online contact en vraag je je af hoe je dat kunt aanpakken? Lees hier meer over op Mediaopvoeding.nl
  • Wat weet jij over sexting? Op Helpwanted.nl staat veel informatie voor tieners.
  • Heb je nog vragen over dit onderwerp? Stel ze via Mediaopvoeding.nl of via de Facebookpagina.

Benieuwd naar andere artikelen zoals deze? Bekijk hier het overzicht.

Hoe kun je je kind verstandig om laten gaan met gamen, internetten, lezen en tv-kijken? Met het project Conversatiestarters willen we ouders en opvoeders laten nadenken over de rol van media in hun gezin, hun mediaopvoeding en hen stimuleren hierover in gesprek te gaan. Met hun partner, familie, vrienden en andere ouders op opvang of school. Meer over dit project lees je op Stichtingopvoeden.nl.

Benieuwd wat experts adviseren?

×
Waar ben je?